Viêm da dị ứng do thực phẩm: đâu là giải pháp phòng & điều trị cho mèo cưng?

Viêm da dị ứng do thực phẩm có thể có mức độ nghiêm trọng khác nhau, từ nhẹ đến nặng. Ở trường hợp nhẹ, các triệu chứng chỉ là ngứa ngáy da, nổi mẩn đỏ. Tuy nhiên, ở trường hợp nặng, có thể dẫn đến sốc phản vệ, đe dọa tính mạng.

Viêm da dị ứng do thực phẩm là một dạng dị ứng thực phẩm, xảy ra khi hệ miễn dịch của cơ thể của mèo phản ứng bất thường với một số protein trong thực phẩm. Phản ứng này có thể gây ra các triệu chứng trên da, bao gồm: nổi mẩn đỏ, sưng tấy; ngứa ngáy khó chịu; bong tróc. Các triệu chứng không liên quan đến da khác bao gồm: tiêu chảy; khó thở, thở khò khè; nghẹt mũi, chảy nước mũi; hay liếm; mắt, mũi sưng đỏ.

Ở mèo, biểu hiện ngứa không theo mùa và đã loại trừ các trường hợp dị ứng cho bọ chét/côn trùng, nhiễm trùng gây ngứa, thì viêm da dị ứng do thực phẩm nên được các BSTY cân nhắc trong việc khám sàng lọc. Hầu hết các nghiên cứu đều đồng ý rằng tình trạng dị ứng thực phẩm ở mèo là có ảnh hưởng đến da liễu. Tuy nhiên, những phản ứng viêm da do thực phẩm ở mèo có thể phổ biến hơn so với chó. Cũng như ở chó, cơ chế bệnh sinh của các phản ứng có hại ở da ở mèo vẫn chưa được hiểu đầy đủ. Các phản ứng tức thời đã được báo cáo cũng như sự gia tăng IgE đặc hiệu với chất gây dị ứng trong huyết thanh mèo sau khi tiếp xúc với chất gây dị ứng qua đường miệng ở mèo mắc đồng thời Toxoplasma gondii, gây lo ngại về vai trò của nội ký sinh trùng trong sự phát triển của bệnh viêm da dị ứng do thực phẩm gây ra. Sự liên quan đến chứng bất dung nạp thức ăn (phản ứng sinh lý bất thường với thức ăn không phải do phản ứng miễn dịch) cũng có thể góp phần phát triển các phản ứng bất lợi ở da đối với thức ăn ở mèo bệnh. Trong một số trường hợp, chỉ có thể xác định được mối liên quan giữa ảnh hưởng của chế độ ăn uống và tình trạng ngứa.

Ngứa không theo mùa là dấu hiệu đặc trưng của tình trạng mèo quá mẫn cảm với thức ăn. Tình trạng này biểu hiện tương tự như Viêm da dị ứng không do bọ chét, không do thực phẩm (Non-Flea, Non-Food Hypersensitivity Dermatitis – NFNFHD) ở mèo ở chỗ có thể ghi nhận một hoặc nhiều kiểu phản ứng ở da. Mặc dù các vùng cơ thể khác có thể bị ảnh hưởng và tình trạng ngứa có thể được coi là phổ biến ở một số trường hợp, nhưng một số báo cáo xác định tình trạng ngứa thường nghiêm trọng thường liên quan đến đầu, cổ và loa tai ở mèo mắc viêm da dị ứng do thực phẩm. Các bất thường về đường tiêu hóa xảy ra đồng thời có thể được ghi nhận bao gồm nôn mửa, tiêu chảy hoặc phân mềm. Một nghiên cứu đã báo cáo những bất thường đồng thời về đường tiêu hóa ở một phần ba số mèo có biểu hiện phản ứng bất lợi trên da với thức ăn. Một trường hợp khác nhận thấy sự kết hợp của cả những bất thường về đường tiêu hóa và bệnh da liễu đã cho thấy sự nhạy cảm với thức ăn ở mèo bị bệnh. Cũng như chó và người, một số mèo nhạy cảm với thức ăn cũng có thể mắc các chứng mẫn cảm đồng thời khác bao gồm viêm da dị ứng không do bọ chét, không do thực phẩm (phi thực phẩm) hoặc viêm da dọ chét và côn trùng cắn, và ngược lại, mèo mắc chứng viêm da dị ứng không dọ chét hoặc thực phẩm cũng có thể đồng thời bị nhạy cảm với thức ăn. 

Trước khi nhận định mèo có thực sự bị viêm da dị ứng do thực phẩm hay không, cần loại trừ nguyên nhân ký sinh trùng và nhiễm trùng gây ngứa. Ngoài ra, nên tiến hành phòng ngừa bọ chét để chắc chắn trường hợp dị ứng bọ chét là được loại trừ. Liên quan đến việc kiểm tra độ nhạy cảm với thực phẩm, cách chính xác duy nhất để chẩn đoán tình trạng này là thử nghiệm chế độ ăn kiêng nghiêm ngặt trong 8-12 tuần, sau đó là thử nghiệm thực phẩm đã loại trừ trước đó để xác nhận độ nhạy cảm với thực phẩm. Nếu không có vấn đề về chế độ ăn uống sau khi cải thiện bằng chế độ ăn kiêng mới hoặc chế độ ăn thủy phân, thì chỉ có thể đoán được độ nhạy cảm với thực phẩm.

Việc sử dụng chế độ ăn kiêng protein mới hoặc thủy phân thương mại hay nấu tại nhà trong thử nghiệm loại trừ đều phụ thuộc vào sở thích của mèo, tính khả thi của chủ nuôi và sự tuân thủ. Tuy nhiên, sự lựa chọn dựa trên lịch sử chế độ ăn uống chính xác và tránh các loại thực phẩm mà mèo đã từng tiếp xúc trước đó. Ngoài ra, nên tránh các chất gây dị ứng thực phẩm phổ biến bao gồm thịt bò, thịt gà và cá. Một nghiên cứu gần đây đã đánh giá việc cho chó ăn chế độ ăn thủy phân dựa trên gia cầm cho những chó nhạy cảm với gà; 40% số chó nhạy cảm với gà có biểu hiện ngứa ngáy khi cho ăn chế độ ăn gan gà thủy phân. Mặc dù chưa được thử nghiệm cụ thể ở mèo, nhưng phát hiện này cần được xem xét khi lựa chọn giữa các chế độ ăn thủy phân có sẵn trên thị trường; Cũng nên tránh các loại protein thủy phân mà ca bệnh đã tiếp xúc trong quá trình thử nghiệm loại trừ. Bất kể chế độ ăn kiêng nào được khuyến nghị, nó phải được cho ăn một cách nghiêm ngặt và sau đó thực hiện loại trừ dần.

Nguồn: Diesel, A. (2017). Cutaneous hypersensitivity dermatoses in the feline patient: A review of allergic skin disease in cats. Veterinary Sciences, 4(4), 25. https://doi.org/10.3390/vetsci4020025

Làm thế nào để tôi biết thú cưng của mình có đang dị ứng với những thực phẩm trên hay không?

Dịch vụ xét nghiệm sàng lọc dị nguyên gây dị ứng cho thú cưng của P-lab: Giải pháp tối ưu cho sức khỏe thú cưng của bạn

P-lab tự hào là đơn vị cung cấp dịch vụ xét nghiệm sàng lọc dị ứng cho thú cưng đầu tiên, uy tín và chất lượng hàng đầu tại Việt Nam. Với đội ngũ chuyên gia thú y chuyên môn giỏi, P-lab cam kết mang đến cho bạn dịch vụ tốt nhất.

Hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn và sử dụng dịch vụ xét nghiệm dị ứng cho thú cưng của bạn. P-lab cam kết mang đến cho bạn dịch vụ tốt nhất, giúp thú cưng của bạn có một cuộc sống khỏe mạnh và vui vẻ.