Ứng dụng kỹ thuật PCR phát hiện một số mầm bệnh Ký sinh trùng đường máu trên tê tê hoãng dã tại Việt Nam

Bệnh ký sinh trùng đường máu là một trong những mầm bệnh nguy hiểm với nhiều đối tượng động vật hoang dã, trong đó có tê tê. Tại Việt Nam, các nghiên cứu về căn bệnh này trên tê tê còn rất hạn chế.

Mở đầu

Theo kết quả nghiên cứu của nhóm nghiên cứu tại P-lab Vietnam Animal Healthcare, hai mầm bệnh ký sinh trùng đường máu là Anaplasma spp. và Babaesia spp. đã được ghi nhận lưu hành trong quần thể tê tê hoang dã được cứu hộ bởi Trung tâm Bảo tồn Động vật Hoang dã tại Việt Nam (Save Vietnam’s Wildlife – SVW).

Bài nghiên cứu mới đây về bệnh ký sinh trùng đường máu ở tê tê, cụ thể hai loại tê tê Sunda (Manis javanica) và tê tê Trung Quốc (Manis pentadactyla) tại Việt Nam đã sử dụng phương pháp xét nghiệm PCR để phân tích mầm bệnh. 

Tê Tê Sudan Manis janaica

Tê Tê Trung Quốc Manis pentadactyla

Nguồn: SVW

Kết quả

Hình 1. Kết quả điện di DNA khuếch đại của loài Anaplasma spp.

Hình 2. Kết quả điện dị DNA khuếch đại của loài Babaesia spp.

Nguồn: P-lab Vietnam Animal Healthcare

Kết quả của nghiên cứu cho thấy tỷ lệ nhiễm ký sinh trùng đường máu ở tê tê đạt mức rất cao, lên đến 85,29% trong tổng số 34 mẫu máu được thu thập ngẫu nhiên. Trong số này, 10 mẫu dương tính với Anaplasma spp., 1 mẫu dương tính với Babaesia spp., và 18 mẫu đồng nhiễm cả hai loại ký sinh trùng. Phân tích trình tự gen 16S rRNA của Anaplasma spp. và 18S rRNA của Babaesia spp. cung cấp thông tin chi tiết về đặc điểm gen của các loài này.

Hình 3. Cây phát sinh loài của chi Babaesia

Hình 4. Cây phát sinh loài chi Anaplasma

Nguồn: P-lab Vietnam Animal Healthcare

Nhóm nghiên cứu cũng tiến hành phân tích cây phát sinh loài, cho thấy mối quan hệ giữa các loại ký sinh trùng đường máu trên tê tê và các loài khác trên thế giới. Đặc biệt, phát hiện của một loài hoàn toàn mới trên tê tê Sunda ở Việt Nam đã đưa ra thông tin quan trọng để hiểu rõ hơn về đa dạng của các loài ký sinh trùng đường máu trên động vật hoang dã.

Khuyến nghị

Nghiên cứu này là nguồn thông tin khoa học quan trọng đầu tiên về mầm bệnh ký sinh trùng đường máu ở tê tê Sunda và tê tê Trung Quốc tại Việt Nam. Kết quả ghi nhận cảnh báo nguồn dữ trữ những mầm bệnh truyền lây sang con người trên đối tượng động vật hoang dã.

Đây cũng chứng minh những nỗ lực chung của đơn vị trong việc góp phần phát triển ngành thú y khoa học động vật tại Việt Nam.

Không chỉ dừng lại nghiên cứu trên đối tượng tê tê, P-lab tiếp tục nghiên cứu sàng lọc nhiều mầm bệnh nguy hiểm khác trên nhiều đối tượng động vật hoang dã như gấu, rùa, cầy hương, linh trưởng, v.vv… mới hy vọng cung cấp được nhiều thông tin hữu ích tới các bác sĩ thú y và cộng đồng quan tâm đến động vật hoang dã.