3 nguyên nhân chính gây dị ứng ở thú cưng

Chó, mèo thường có biểu hiện dị ứng ở da, tai, mắt và tuyến hậu môn (nhiễm trùng tai, nhiễm trùng da, v.v.). Dị ứng thay đổi và phát triển trong suốt cuộc đời của thú cưng, vì vậy những thứ có thể không có biểu hiện trong quá khứ có thể gây ra các triệu chứng dị ứng theo thời gian. Hầu hết vật nuôi đều bị dị ứng với nhiều thứ, vì vậy việc tìm ra nguyên nhân gây ngứa có thể là một quá trình phức tạp. Sử dụng xét nghiệm sàng lọc dị nguyên gây dị ứng của P-lab để phát hiện những dị nguyên tiềm ẩn nguy cơ gây dị ứng cho thú cưng và quản lí việc lên cơn dị ứng cho thú cưng dễ dàng hơn.

Ba nguyên nhân chính gây dị ứng là: Dị ứng bọ chét, Dị ứng thực phẩm (với BẤT KỲ nguồn protein hoặc carbohydrate nào, mặc dù thông thường protein là nguyên nhân chính) và Dị ứng môi trường (phấn hoa, bào tử nấm mốc, mạt bụi, v.v.).

Dị ứng gây viêm gây ngứa và có thể gây nhiễm trùng thứ cấp (vi khuẩn và nấm men). Ngược lại, những bệnh nhiễm trùng này gây ngứa, vì vậy bất kỳ bệnh nhiễm trùng nào cũng phải được điều trị. Vật nuôi có thể bị dị ứng với bất kỳ nguồn protein nào (chẳng hạn như thịt bò, sữa hoặc thịt gà, nước bọt của bọ chét, thực vật v.vv…) hoặc bất kỳ loại carbohydrate nào (chẳng hạn như lúa mì hoặc đậu nành)—ngay cả thực phẩm lành mạnh hoặc thô—giống như cách một người có thể bị dị ứng với đậu phộng hoặc cá.

Theo một nghiên cứu nhằm mục đích sàng lọc hơn 60 dị nguyên ở Hàn Quốc một quốc gia có khí hậu gần giống với Việt Nam, bằng phương pháp miễn dịch liên kết enzyme (ELISA) đặc hiệu với dị nguyên để xác định dị nguyên nào thường liên quan đến chứng viêm da dị ứng ở chó nhất và tần suất của chúng theo mùa, giới tính, giống và loại dị nguyên.

Các dị nguyên được phát hiện trong các mẫu huyết thanh được thu thập từ các vùng khác nhau tùy theo mùa, giới tính, giống và độ tuổi. Các dị nguyên được chia thành 10 loại sau: 1. Sản phẩm từ sữa, men và trứng, 2. ngũ cốc, 3. rau củ, 4. thịt, 5. hải sản, 6. động vật, 7. nấm mốc, 8. côn trùng, 9. mạt, và 10. cây cối.

Kết quả, tỷ lệ xuất hiện dị nguyên đáng chú ý: ngô 38,3%; khoai tây 28,7%; vịt 22,7%; 24,4% cá tuyết; lông tơ động vật (của các loài như cừu, lạc đà,v.vv… được khai thác thành len) 31,2%; Vi nấm Aspergillus fumigatus 95,6%; bọ chét 31,9%; gỗ sồi (oak) 41,8%; và 25,0% cỏ chua me (sheep’s sorrel).

Tỉ lệ mẫn cảm của giống chó Malta là 32,3% trong tổng số các ca, chỉ ra rằng giống chó Malta là giống chó mẫn cảm nhất với các dị nguyên. 

Tỉ lệ mẫn cảm trên độ tuổi với những giống chó 1 tuổi, 2–3 tuổi và là ≥3 tuổi lần lượt là 24,5%, 43,2% và 54,2%.

Bệnh phổ biến nhất vào khoảng mùa thu với tỷ lệ lớn nhất được ghi nhận vào tháng 8, tháng 11 và tháng 12 lần lượt là 14,8%, 14,3% và 14,3%. Ngược lại, tỷ lệ phần trăm thấp nhất lần lượt là 0%, 1,6% và 4,2% vào tháng 4, tháng 5 và tháng 6/tháng 7. Đối với các loại thịt, tỉ lệ cá thể mẫn cảm với thịt vịt và thịt cừu là cao nhất (lần lượt là 24,4% và 24,1%). Ngoại trừ cua và tôm, 84% các trường hợp trong nghiên cứu này là do dị ứng cá ngừ, cá thu và cá tuyết. Trong số các sản phẩm từ sữa, men, trứng, sữa (38,3%) và lòng trắng trứng (34,4%) là những dị nguyên xảy ra thường xuyên gây cơn dị ứng nhất. Cây cối, cỏ dại cũng là những dị nguyên trong môi trường góp phần gây cơn dị ứng. Báo cáo này khuyến khích các bác sĩ thú y cần lưu ý các yếu tố dị nguyên trong môi trường nuôi của chủ nuôi để nâng cao sức khỏe của động vật nhạy cảm. Sau đó, có thể tạo ra một kế hoạch ăn uống tùy chỉnh hoặc loại bỏ các yếu tố dị nguyên có trong môi trường sống  cho từng trường hợp để loại bỏ nguy cơ bị dị ứng.

Nhìn chung, điều quan trọng cần nhớ là chúng ta không thể chữa khỏi bệnh dị ứng. Chúng ta sẽ cần có những biện pháp quản lý cơn dị ứng đến mức mà thú cưng luôn cảm thấy thoải mái và không có triệu chứng, nhưng vẫn cần lưu ý là có thể thấy các đợt dị ứng bùng phát hoặc các biểu hiện đôi khi cần phải theo dõi ở những thú cưng có tiền sử bị dị ứng.

Adam, G. O., Park, Y., Cho, J., Choi, J., & Oh, H. (2022). Detecting common allergens in dogs with atopic dermatitis in South Korean Provinces using a serological immunoglobulin E-specific allergen test. Veterinary World, 1996–2003. https://doi.org/10.14202/vetworld.2022.1996-2003

UC Davis Veterinary Medicine